«نگاه شما»: زندگي در وضعيت قرمز
ابوالفضل بنائيان در مطلب ارسالي براي «نگاه شما» نوشته است:
«فيلم ساختن، مونتاژ كردن و سرهمكردن حوادث نيست؛ بلكه نشان دادن لحظههايي است كه فشردگي عصبي پنهان اين حوادث را بروز ميدهد. پرسوناژهاي يك تراژدي، مكان آن، هوايي كه آنجا تنفس ميكنيم، دقيقههايي كه قبل از وقوع تراژدي و پس از آن ميآيند، لحظههايي كه اتفاق نميافتد و كلمهاي كه رد و بدل نميشود؛ گاهي از خود تراژدي هم مجذوب كنندهتر است.»
آنتونيوني
هدف رئاليسم، برخلاف باور عمومي، بازتوليد و نمايش واقعيت در نهايت وفاداري نيست. بلكه اين ساختار و فرم رئال است كه يك اثر را واقعي جلوه ميكند و اين فرصت را به مخاطب ميدهد كه حوادث را واقعيتر و چشمنوازتر از واقعيت ببيند و از كشف آن لذت ببرد. به تعبير ياكوبسن، رئاليسم مطلقا امري تغييرپذير است و اين هنرمند است كه با تغيير در فرم واقعيت، حقيقت را بنا ميسازد و همين تغييرات است كه داستان را از فلت بودن خارج ميكند و فرمي چشمنواز و داستاني شنيدني ارائه ميكند.
وضعيت سفيد، آخرين ساخته حميد نعمتالله، سعي ميكند با يافتن فرمي رئال، تصويري باورپذير از زندگي دهه شصت ايران را به نمايش بگذارد. و هرگز در ارائه اين ساختار، در بند پيرنگ و رابطه علي معلولي داستان نميماند. گويي دوربين او شخصيتي از داستان است كه گاهي از اين سوي باغ به آن سوي باغ پرواز ميكند تا مرتبهاي از واقعيت را بيان كند كه به مراتب اصيلتر و واقعيتر از واقعيت است.
حميد نعمتالله، در كارگرداني سريال خود شيوهاي را برميگريند كه محصول او بي شباهت به يك اثر مستند نيست. اين زندگي است كه در باغ جريان دارد؛ گويي شخصيتها براي دوربين بازي نميكنند. در پشت هر قاب تلويزيوني او، درپشت بازيگران اصلي آن سكانس، شخصيتهاي ديگر، زندگي خودشان را ميكنند؛ اينجا كسي سياهي لشكر نيست. كنشها و واكنشهاي خود را دارند و صرفا جهت پركردن قاب و بك گراند تصوير نيست؛ كه در قاب تلويزيوني قرار ميگيرند و فقط اين دوربين است كه تصميم گرفته از بين همهي اين چالشها، فقط اين تصوير را به نمايش بگذارد. آخرين دست پخت او آنقدر به مستند نزديك ميشود كه اگر قرار است خانهاي در باغ ساخته شود، در حين فيلمبرداري ساخته ميشود. اگر قرار است مدرسهاي تخليه گردد و مامن پناهجويان شود؛ چه باك؟ در قاب تلويريوني اين اتفاق ميافتد و هرگز كارگردان را مجاب نميكند كه براي اجراي آن از تكنيك تلخيص و روايت استفاده كند.
بسياري نوشتهاند كه وضعيت سفيد، داستان ندارد و بر اساس اينزرتهاي نوستالژيك دهه شصت به پيش ميرود. در صورتي كه اين سريال تلاشي است براي نشان دادن وضعيت آدمهايي(نه آدمي)، كه هيچ كدام نقشي در بوجود آمدنش ندارند و حالا در وضعيتي قرمز، ملزم به زندگي در اين شرايط و مناسبات را دارند. باغ در اين سريال تبديل به اقليمي ميشود. اقليمي كه اتفاقا با تعريف آدمها، خارج از آن اقليم ساخته شده. نه با آدمهاي داخل آن. اين گونه است كه يكي براي خود كانكس مسافرتي را بر ميگزيند و ديگري چادر بر پا ميكند و عدهاي نيز سراغ ساخت سرپناه ميروند. آدمها با مفروضات و جهانبيني خارج از آن اقليم، وارد داستان ميشوند و در موقعيتي قرار ميگيرند تا با همديگر زندگي كنند. شخصيتها، آنقدر رنگارنگ و باورپذير آفريده شدهاند كه حالا بر اثر جبر حضور در باغ، موقعيتهايي نابي را خلق ميكنند كه ديگر نيازي نيست كارگردان براي روايت داستان خود، خود را به آب و آتش بزند يا شعبدهبازي كند. انگار كارگردان بعد از خلق پرسوناژهاي خود، روي صندلي سهپايه خود آرام نشسته است و همراه مخاطب، منتظر مينشيند تا شخصيتها خود گره داستان را باز كنند. گويي كه هر لحظه ممكن است يك نفر از هر گوشهي باغ فرا برسد و در اين ماجرا، خود را وارد كند. همانقدر كه احتمال دارد، غازهاي سريال از جلوي دوربين رد شوند. يا باران بگيرد و همهي شخصيتها را خيس كند. اين داستان زندگي است. در زندگي، هيچ كس نقش اصلي نيست و از طرفي هركس نقش اصلي زندگي خودش را برعهده دارد.اين چندگانگي، نهايتا تبديل به يك بافتهاي ميشود كه داراي مسيرها، كنتراستها و گرههايي است كه يك رئال به تمام معنا را ارائه ميكند.
بيانصافي است كه وضعيت سفيد را سريالي بدون داستان خطاب كنيم. شايد درستتر باشد كه بگوئيم اين سريال، شخصيت اصلي ندارد؛ درست مثل خيلي از فيلمهاي مدرن. زيرا كه آدمهاي قصه هركدام داستان زندگي خود را دارند. و شايد بهتر است دوباره سراغ همان گفته آنتونيوني برويم كه گاهي پرسوناژها و اتمسفر داستان، از خود تراژدي خيلي جذابتر است.
------------
«تابناك» مطالب اختصاصي و گردآوري شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جديدي با عنوان « نگاه شما» منتشر خواهد كرد.
مخاطبان محترم مي توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمايند.
مخاطبان محترم براي ارسال مطالب خود بايد چند نكته را در نظر داشته باشند:
1. اين قالب جديد براي ارائه و معرفي «نگاه بييندگان به تمام موضوعات» مي باشد.
2.مطالب اختصاصي يا گردآوري شده مي تواند در قالب: ايده ، فيلم، عكس، گزارش تحليلي، گزارش خبري، كاريكاتور و... باشد.
3. مطالب ارسال شده حتي الامكان با ذكر نام و نام خانوادگي فرستنده باشد.
4. موارد ارسالي مغايرتي با اصول اخلاقي و قوانين جاري نداشته باشد.
5. مطالب ارسالي به زبان و فونت فارسي باشد.
6.مطالب ارسال شده حتي الامكان حاوي اطلاعات دقيق باشد.
مشخصات فني
1. از ارسال تصاوير در متن فايلهاي word خودداري شود.
2. حجم فايل تصويري ارسالي( به صورت gif يا jpg ) بيشتر از 5 مگابايت نباشد.
3. حداكثر حجم فايل صوتي يا ويديو پنجاه مگابايت باشد. (نوع فايل: wmv, flv, wav, mp3, wma)
لينک خبر: http://www.tabnak.ir/fa/news/204781/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2
منبع خبر: تابناک
زمان خبر: يکشنبه 29 آبان 1390 ساعت: 17:15:55